تقویم
اوقات شرعی
وضعیت آب و هوا
weather.ir is down
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1611
 بازدید امروز : 69
 کل بازدید : 1042416
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 1/1091
صفحه اصلي > درباره ملایر > معرفی 
معرفی

 

مَلایـِر شهری بزرگ و تاریخی در بخش مرکزی شهرستان ویژه ملایر در غرب ایران است. این شهر سی و پنجمین شهر بزرگ ایران از نظر جمعیت به‌شمار می‌آید. ملایر از برخی از ۶ مرکز استان با نام های : ایلام، شهرکرد، یاسوج، سمنان، بوشهر و بیرجند بزرگتر است.
ملایر یکی از بزرگترین شهرستانهای ایران و سی و پنجمین شهرستان پرجمعیت ایران است.شهرستان ملایر به دلیل داشتن زمین‌های کشاورزی گسترده، جمعیت روستایی زیادی دارد. شهرستان ملایر از شمال به شهرستانهای همدان و تویسرکان، از غرب به شهرستان نهاوند در استان همدان محدود است. همچنین این شهرستان از جنوب به شهرستان بروجرد در استانلرستان و از شرق به شهرستان شازند در استان مرکزی محدود می‌شود. زبان اهالی این شهرستان آمیزه‌ای از فارسی، لری و کردی با لهجه لری و لک می‌باشد.

وجه تسمیه:

مورخان درباره وجه تسمیه ملایر نظرهای مختلفی ارائه داده ند. از جمله اینکه در زمان مادها با روشن کردن آتش روی تپه ها و کوه های آن ، اخبار را به سایر مناطق می رساندند. از این رو آنجا مل آگر به معنی تپه آتش نامیده شده است. برخی زبانشناسان نام ملایر را به معنی آشیانه عقاب دانسته اند. و برخی دیگر ملایر را اینگونه توصیف کرده اند. مل + آیر ، مل به معنی سرزمین و آیر به معنی سرزمی آریاییهاست.

موقعیت جغرافیایی:

شهرستان ملایر با وسعتی معادل ۳۲۱۰ کیلومتر مربع درجنوب شرقی استان همدان واقع شده‌است این شهرستان بادارا بودن ۵ شهر (ملایر، سامن، ازندریان، جوکار، زنگنه) ۴ بخش (مرکزی، سامن، جوکار، زند) و ۱۵ دهستان و ۲۲۰ روستای دارای سکنه، حدود ۳۵۰،۰۰۰ نفر را در خود جای داده‌است که بیش از ۱۸۵٬۰۰۰ نفر آن در شهر ملایر سکونت دارند. وسعت شهرستان نسبت به کل استان ۴۷٫۱۶ درصد، سهم جمعیتی آن نسبت به جمعیت استان ۷۰٫۱۷ درصد، و تراکم نسبی جمعیت در این شهرستان ۵٫۹۲ نفر در کیلومتر مربع است.

 

تقسيمات توپوگرافي/Topography/: شناسايي پستي و بلندي. 

 1- نقاطي كه بيش از 2000 متر از سطح دريا ارتفاع دارند اين نقاط اكثرا ناهموار و داراي شيب هاي تند با فرسايش شديدو دره هاي بسيار عميق كه به اصطلاح محلي ( تنگ ) ناميده مي شود. اين نا همواري ها در امتداد و به موازات رشته كوه هاي زاگرس بوده كه جهتشان شمال غربي به جنوب شرقي است.

 2- نقاطي كه بيش از 1800 متر وكمتراز2000 متر از سطح دريا ارتفاع دارند. اين مناطق حد ميان چين خوردگي هاي تند و دشت هاي هموار است وكانون هاي جمعيتي اين محدوده عمدتاً مقري پايكوهي دارند.

 3- نقاطي كه ارتفاعي بين 1600 تا1800 متر ازسطح دريا دارند. اين مناطق در شمال شرقي و در مركز  شهرستان ملاير قرار دارند و شامل دشت ها و شوره زارها و تالاب  –آق گل- است.

 بلندترين نقطه ي شهرستان ملاير ارتفاعات سبزوار با (2936 .م) ارتفاع از سطح دريا است كه اين نام برگرفته از دشت سبزوار است كه در جنوب شرقي آن واقع شده و پست ترين نقطه ي شهرستان ملاير دشت شور/شوركات/چال شور به ارتفاع( .175.م )از سطح درياست .

تقسيمات ژئومورفولوژي/Geomorphology /: شكل شناسي زمين.

كه شامل مناطق كوهستاني و دشت هاي مرتفع است.

  الف- مناطق كوهستاني آن عبارتند از:

1-كوه هاي شمال غربي(علي آباد دمق)،اين كوه ها دنباله ي كوهستان الوند است وجهتي شمال غربي – جنوب شرقي داشته و تا حوالي شهر« ازندريان» درنزديكي جاده همدان  –ملاير ادامه دارد.

 2-كوه هايي كه از شمال ملايربه جنوب شرقي آن كشيده شده و همانند كوه هاي شمال غربي ملاير ، جهتي شمال غربي - جنوب شرقي داشته و بخشي ازرشته كوه زاگرس محسوب مي شوندو معروف ترين قله هاي آن عبارتند از: كوه گرمه( 2340.م ) درشمال شرقي و كوه سرده (2758.م) در جنوب شرقي شهر ملاير، همچنين ارتفاعات« لشكردر »درجنوب شرقي ملايركه معروفترين (قله)هاي آن: « كله بيد، لشكردر، آهنگران(2842.م) وگاو مرده » مي باشد و بعد كمرسير (2831.م) كه بوميان آن را به نام هاي كله كولي/ بُزبَنگي/ عروس مي شناسند و به دنبال آن ارتفاعات سبزوار كه معروفترين شاخك هاي آن سيردر ، گِل سير ، چال برف/ سراب ، بارانداز پايين ، بارانداز بالا به ارتفاع(2936.م )است و بهتراست آنرا شاخك(قله) بلند سبزوار يا بام بلند شهرستان ملاير بناميم و بعد گردنگاه « نبي در » و سرانجام اين كوه ها به ارتفاعات راسوند اراك متصل مي شوند بيشتر حجم  ذخاير معدني ملاير در اين محدوده و بخصوص ارتفاعات لشگردر است و اين منطقه از  زاويه اي ديگر به اصطلاح جزء زون سنندج - سيرجان است كه معادن متنوع آن ارزش اقتصادي قابل ملاحظه اي دارد،بطور كلي اين زون درمحدوده ي ايران مركزي و زاگرس قرارگرفته است.

3 – كوه هاي پراكنده ي غرب و جنوب كه جزء پيشكوه هاي داخلي  زاگرس به شمار مي روندو جهتي همانند كوه هاي فوق دارند، اين كوه هاعبارتند از: سفيد كوه(2126.م) كه تقريبا بين ملاير و نهاونداست ،وكوه هاي مَل وَك/Malvak/(2590.م) كه دركتب جغرافيا مُلوك نوشته شده ، سنگر احمد (2405.م)، قره دره (265.م) ، بوقوش(2600.م) ، چهارگيس(2612.م)،يورقلي ( 2307.م ) و   …  كه درجنوب ملايراست و اين كوه ها از طرف شرق به ارتفاعات راسوند اراك متصل مي شوند.

 تشكيلات كوه هاي ملاير اصولا آهكي بوده و مربوط به دوره هاي ژوراسيك وكرتاسه هستند علاوه برآن شيست ( كاني هاي متامورفيك ) و توده هاي گرانيتي ( خارايي ) در علي آباددمق، سامن، (آبدر- عشوند) مَل وَك ، يزدگرد،فاطمه كش( 2327.م ) ،تله گرد و  …ديده مي شود.

ب- دشت هاي مرتفع:

ا صولا ارتفاعات نامبرده دره هايي سبز و خرم و دشت هايي فراخ وگسترده و تالابي چون آق گل و شوره زاري بنام شوركات را بوجود آورده اند كه دشت ملاير و شهر ملاير و اكثر روستاها در ميان دره ها و دامنه هاي كوه هاي  فوق  الذكر قرارگرفته اند.

تیپ اقلیمی شهرستان ملایر:تیپ اقلیمی شهرستان ملایردراستان همدان منحصر به فرد است.بطوركل آب و هواي شهرستان ملاير در مرزآب و هواي نيمه بياباني و مرطوب و نيمه خشك و خشك سرد قرارگرفته و خصوصيات هر سه نوع آب و هوا را دارا مي باشد و پوشش گياهي و جانوري هم مي تواند متاثر از آن باشد.

 

 جمعیت:

جمعیت شهرستان ملایر بر پایه آمار سال ۱۳۹۰ بالغ بر ٢٨٧،٩٨٢ بوده است. شهر ملایر مرکز این شهرستان در سال ۱۳۸۵ بجمعیتی برابر با ۱۵۳۷۴۸ نفر داشته‌است و در استان رتبه دوم را دارد. البته برخی منابع غیر رسمی و رسمی جمعیت شهر ملایر را ۱۹۰،۰۰۰ نفر و شهرستان ملایر را ۳۵۰،۰۰۰ نفر در سال ۸۹ ذکر نموده‌اند.

 

تقسیمات کشوری:

این شهرستان به چهار بخش تقسیم می‌شود:

بخش مرکزی

دهستان جوزان

دهستان حرم رود علیا

دهستان موزاران

دهستان کوه سرده

نقاط شهری ملایر:

بخش جوکار

دهستان المهدی

دهستان ننج

دهستان ترک شرقی

دهستان ترک غربی

دهستان جوکار

بخش سامن

دهستان اورزمان

دهستان حرم رودسفلی

دهستان سامن

دهستان سفیدکوه

بخش زند

دهستان کمازان سفلی

روستای بیاتان سفلی-روستای بیاتان علیا-روستای بید کرپه -روستای بید کرپه علیا-روستای بید کربه وسطی-روستای پاتپه گونسبان- روستای امامزاده خاتون

روستای قلعه نوگونسبان- روستای ارگس سفلی- روستای ارگس علیا (قلعه رفیع)- روستای تله جرد سفلی- روستای تله جرد علیا- روستای دره میانه سفلی

روستای دره میانه علیا- روستای علی آباد- روستای قشلاق محمدی- روستای چم- روستای دره چنار- روستای ملیان- روستای اشمیزان- روستای صدریه (سیردر صدر)

روستای مهدویه (قلعه مهدی خان)- روستای پیهان-روستای مصلحان (قلعه خلیفه- روستای طایمه- روستای کیکله

دهستان کمازان علیا

روستای کمازان- روستای گوشه کساوند- روستای میشن- روستای شرکت معادن سرمک- روستای کساوند- روستای نهندر- روستای احمدیه (احمد روغنی)روستای ده میانه

روستای سیاچاقا-روستای کنجدر روستای گلپرآباد- روستای زنگنه سفلی

دهستان کمازان وسطی

روستای پری پیروز) - روستای پریدر(پریان)-روستای سیردر(موسیرآباد)-روستای بیغش-روستای سنگده-روستای گرجایی-روستای چشمه زورق-روستای چشمه علی محمد

روستای حمزه لوسفلی-روستای حمزه لو علیا-روستای ده چانه-روستای قاسم آباد

 

ملایر دارای دویست و بیست روستا می‌باشد که از روستاهای شهرستان ملایر می‌توان از این روستاها نام برد:

آبدر

آورزمان (اِورزمُن)

اُردکلو

اَرگِس سفلی

ارگس علیا

ازناو(اِزنِو)

ازناوله (اِزنِولَه)

ازندریان(اَزَندَریُن)

الفاوُت(اَلفِوت)

امیرالامرا(امیرامیرا)

انوج

ایرانه

بابارییس (باوارِیس)

بابلقانی

بلَرتو(بلَرتی)

بورکی

بیدکُرپه (بیدکُرپَه)

بیغش

پری

پریدر

پیرسواران(پیر سارُن)

پیرشاهوردی(پیلَه شَوَردی)

پیرمشان(پیرمِشُن)

پیهان (پیون)

تجر(طجر)

توجغاز

توسک

جوزان

چَرّا

چزّان

حاجی خدر

حاجی‌آباد

حرم‌آباد حسین

 آباد شاملو

حسین آباد ناظم

دارچَم

دایلر

دره گرگ

گُلدَرّه

دشت‌آباد

ده‌شاکر

دهلَق

دهنو

دهنو آورزمان

رحمان‌آباد

زمان‌آباد

زنگنه

زیرابیه

سراب

سنگ سفید ننج

سلطان‌آباد

سلطانیه

شریف‌آبادی

شوشاب

شیرین‌آباد

ضرب علی

علمدار

علی آباد دمق

قشلاق پیرحیاتی

قپان بری

قلعه خلیفه

قلعه رفیع

قوزان

کرتیل‌آباد

کردخورد

کرکان

کساوند

کِسب

کمازان

کمری

کوسج خلیل

کهکدان

گلابدره

گَماسا

گل گل

گنبد

گوجک

جوراب

گوشه کمازان

مانیزان

مالیچه

مبارک‌آباد

مَرویل

مَنگاوی

مهرآباد

می‌آباد

میانزولان

میرزابره

میشن

نازول

نازول

نامیله

نمازگاه

نَنَّج

نهندر یا قلعه طاق

ورچق

ونّایی

هزار جریب

یونس