تقویم
اوقات شرعی
وضعیت آب و هوا
weather.ir is down
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1161
 بازدید امروز : 65
 کل بازدید : 1043720
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 1/0201
صفحه اصلي > درباره ملایر > جاذبه های تاریخی 
جاذبه های تاریخی

آثار تاريخي شهرستان ملاير

تپه‌

قدمت : هزاره اول میلادی

اين‌ تپه‌ با ۱۵ متر ارتفاع‌ در روستاي‌ پري‌ از توابع‌ شهرستان‌ ملاير واقع‌ شده‌ است‌. در اين‌ تپه‌ قبور مربوط‌ به‌ هزاره‌ اول‌ ميلادي‌ كشف‌ شده‌ است‌. در درون‌ قبرها مرده‌ بر روي‌ بازوي‌ چپ‌ و يا راست‌ (بسته‌ به‌ زمان ‌دفن‌ مرده‌) قرار داده‌ مي‌شده‌، بطوريكه‌ زانوها خم‌ شده‌ و دست‌ها روي‌ سينه‌ قرار گرفته‌ و سعي‌ گرديده‌ كه‌ صورت‌جسد رو به‌ خورشيد قرار گيرد. در كنار جسد نيز ظروف‌ و تزئيناتي‌ از قبيل‌ دستبند، گردنبند و انگشتر را كه‌ در زمان‌ حيات‌ با شخص‌ بوده‌ است‌، همراه‌ جسد دفن‌ كرده‌اند.

آدرس : روستاي پري ملاير

 

تپه گونسپان (پاتپه)

 تپه گونسپان یا پاتپه، از جمله بلندترین تپه‌های باستانی ایران با ارتفاع 28 متر است و در نزدیکی ملایر در استان همدان قرار دارد

محوطه باستانی پاتپه در مساحتی به طول 138 و عرض 95 متر بیش از 6 هزار سال قدمت دارد

 تپه آثاری از دوران مفرغ و فرهنگ یانیق، دوران ساسانی، اشکانی، ماد و زندیه تا قاجاریه موجود است و به ویژه دارا بودن لایه نسبتا سالمی از دوران ماد که هم اکنون نیز با وجود آبگیری همچنان در دسترس است و به جهت اندک بودن اطلاعات مربوط به دوران ماد و انگشت شمار بودن بناهای این دوره از اهمیت ویژه برخوردار است.

آدرس :3 کیلومتری جنوب غربی شهرستان ملایر بر سر راه فرعی ملایر - بروجرد واقع است.

 

تپه سیاه چقا

این تپه در 25 کیلومتری ملایر قرار دارد. ارتفاع آن در حدود 12 متر است و سفال‌های سطحی آن نشان می‌دهد این مکان باستانی متعلق به هزاره اول قمری است.

 

تپه گوراب

قلعه گوراب بنايي مرتفع در جوار روستاي گوراب و 5 كيلومتري جاده ملاير به اراك واقع شده است كه واجد ارزش تاريخي است ومتعلق به دوره ساسانيان ويا اشكانيان بوده است . سفالهاي كشف شده از اين تپه مويد اين مطلب است. قدمت اين دژ را ميتوان به شرح زير ذكر كرد:

1- لايه هاي زيرين تپه به ما قبل تاريخ حدود هزاره چهارم قبل از ميلاد

2- لايه هاي مياني به دوره تاريخي هزاره اول قبل از ميلاد

3- لايه هاي فوقاني مربوط به دوره اسلامي از جمله ايلخان ميباشد

4- مهم‌ترين اثر تاريخي خرابه هاي دژ گوراب است كه در 12 كيلومتري جنوب ملاير قرار گرفته است .


قلعه چوبين

در سال 1356 در این قلعه توسط استروناخ دو کمانه آزمایشگاهی زده شد که منجر به بیرون آوردن سه خمره گلی بزرگ گردید. قلعه در کنار اراضی دولت آباد ملایر به صورت مخروبه ای قرار داد. قبل از احداث شهر ملایر به نام شهر چوبین یا چوبینه شهرت داشت و به احتمال زیاد یادگار بهرام چوبینه – سردار ایرانی – بود. این بنا اخیرا بر اثر توسعه شهر ملایر کاملا از بین رفت.

آدرس : اراضي دولت آباد ملاير

 

 قلعه نوشيجان

تپه قلعه نوشیجان در 60 کیلومتری جنوب همدان و 20 کیلومتری غرب ملایر در منطقه ای موسوم در منطقه ای موسوم به شور کات واقع شده است. از سال 1346 به سرپرستی دیودی استرناخ حفریات علمی در این محل آغاز گردید که منجر به شناسایی سه دوره فرهنگی شد. دوره اول مربوط به مادهاست کخ نیمه دوم قرن هشتم تا نیمه اول قرن ششم قبل از میلاد را در بر میگیرد. معماری این دوره شامل قسمتهای زیر است: بنای قدیمی جبهه غربی تپه که نخستین آتشگاه است. تالار ستون دار یا آپادانا تالار مرکزی یا معبد (دومین نیایشگاه) اتاق ها و انبار ها تونلها حصار دز نوشین جان دوره دوم سوم این قلعه متعلق به تمدنهای دیگر است که مورد بررسی قرار نگرفته اند.
آدرس : 20 كيلومتري غرب ملاير

 

 

قلعه يزگرد

این قلعه که آثار ویرانه های هنوز هم در کوه یزدگرد در جنوب شهر ملایر و در 10 کیلومتری شهر ملایر – بروجرد وجود دارد. که به دوره ساسانیان مربوط است و احتمالا مدتی پناه گاه یزدگرد سوم بوده است. در حال حاضر فقط آثاره دیوار های خراب شده آن قابل مشاهده است.
آدرس :جنوب ملاير

برج سامن

اين برج در 40 كيلومتري جنوب شهرستان ملاير در روستاي بيد كرپه وسطي قراردارد . اين برج خشتي وگلي در محله چال خانقلي شهر واقع شده است وقدمت آن به حدود 700 سال قبل از آن ميرسد . اين برج در حدود ارتفاعي به اندازه 16 متر و در 4 طبقه مي باشد.طبقه اول مستقيمأ بر روي صخره بنا شده است و مصا لح آن از قلوه سنگها مي باشد.طبقه دوم داراي ارتفاع 3 متر و طبقه چهارم نيز با انواع طاقچه ، شومينه ، تيركش ،وسقف نظام يافته است و درجنگ جهاني اول در حمله روسها طبقه بالايي آن به توپ بسته شد.


شهر زیر زمینی سامن

كاوش‏هاي باستان‏شناسي در محوطه‏اي زيرزميني در شهر سامن واقع در جنوب شهرستان ملایر منجر به كشف شهري پنهان شد كه در يك بستر سنگي و به صورت دست‌كند ساخته شده است. اين شهر زيرزميني احتمالاً به دوره پيش از اشكاني تعلق دارد و از برخي فضاهاي آن براي تدفين مردگان استفاده شده است. در حال حاضر تاريخ دقيق استفاده و يا ساخت اين فضاهاي معماري دست‏كند در دست نمی باشد و به همين منظور نمونه‏هايي از سفال‏هاي به دست آمده به همراه برخي مواد فرهنگي براي آزمايش كربن ۱۴ و تاريخ‌گذاري دقيق انتخاب شده‏اند.بر اساس يافته‌ها مي‏توان احتمال داد كه نخستين بار اين فضاهاي معماري به منظور انجام مراسم مذهبي خاصي، احتمالاً ميترائيسم، مورد استفاده بوده و شواهد حاكي از آن است كه مراسم مذهبي به صورت پنهاني در زير زمين انجام مي‏گرفته است . ۵۴ مورد اسكلت انساني در اطاق‏هاي شهر پنهان كشف شده كه اين اسكلت‏ها به صورت بقاياي انساني كامل و يا توده‏اي جمع‏آوري شده اند. شهر پنهان یا زیرزمینی سامن که احتمالا شهری مخفی در دوره پیش از اشکانی بوده و بعدها نیز از آن به عنوان گورستان استفاده می‌شده، در شهر سامن در ۱۵ کیلومتری ملایر در استان همدان قرار دارد. کاوش‌‏های باستان‏‌شناسی در محوطه‏‌ای زیرزمینی در شهر سامن، منجر به کشف شهری پنهان شد که در یک بستر سنگی و به صورت دست کند ساخته شده است. این شهر زیرزمینی احتمالا به دوره پیش از اشکانی تعلق دارد و از برخی فضاهای آن برای تدفین مردگان استفاده شده است.حدود ۲۵ اتاق از این شهر زیرزمین کاوش شده و در این اتاق‌ها مقادیر زیادی اسکلت متعلق به دوره اشکانی وجود دارد که دست‌نخورده در جای خود باقی مانده‌اند.در کنار اسکلت‏‌ها هدایای قبور گذاشته شده است و اسکلت‏‌ها به صورت چمباتمه‏‌ای تدفین شده‌‏اند. احتمال می‌رود تدفین‏‌ها به دوره تاریخی به خصوص دوره اشکانی مربوط است.براساس مطالعات باستان‌شناسی، شهر پنهان بیش از ۳ هکتار وسعت دارد و بخشی از این شهر باستانی به خاطر وجود رطوبت زیاد هنوز مورد کاوش قرار نگرفته است.احتمالا بخشی از این شهر در زیر خانه مردم قرار گرفته و به همین دلیل تصور می‌شود که در آن بخش‌ها فاضلاب شهری وارد شهر پنهان شده باشد.این شهر زیرزمینی، هنگامی که مخابرات استان همدان قصد کشیدن فیبرهای نوری از زیر زمین را داشت کشف شد. بر همین اساس طی مجوزی ازسوی پژوهشکده باستان‏شناسی، هیاتی متشکل از انواع کارشناسان شامل باستان‏شناس، انسان‏شناس، کارشناسان مرمت و ... کاوش‌‏های خود را در این شهر به انجام رساندند که منجر به کشف فضاهای دست‏کند با حدود ۲۵ اتاق، سالن و راهروهای ارتباطی شد.شواهد اولیه حاکی از پیدایش این فضاها در دوره پیش از اشکانی بود. بر اساس این یافته‌ها می‏‌توان احتمال داد که نخستین بار این فضاهای معماری به منظور انجام مراسم مذهبی خاصی، احتمالا میترائیسم، مورد استفاده بوده است. این شواهد حاکی از آن است که مراسم مذهبی به صورت پنهانی در زیر زمین انجام می‏‌گرفته است.بر این اساس احتمال داده می‏‌شود که در دوره اشکانی از این فضاها به عنوان محل تدفین مردگان استفاده شده است و از اتاق‏‌ها به عنوان گوردخمه استفاده کرده‌‏اند.شهر زیرزمینی سامن در عمق ۳ تا ۶ متری زمین کشف شد و کانال‌های حفر‌ شده درون آن به مرور در دوره‌های تاریخی کنده شده‌اند و اطراف آن‌ها نیز اتاق‌های متعدد وجود دارند.این کانال‌ها از نظر ساختار معماری، بسیار جالب هستند و کاربری خاصی داشته‌اند. در این کانال‌ها پس از پاک‌سازی، ۶۰ اسکلت شناسایی شدند که درون ۹ اتاق قرار داشتند و با توجه به بررسی‌های انسان‌شناسی شواهدی وجود دارند که تدفین‌هایی به‌صورت تدفین باز انجام شده‌اند.علاوه بر این شواهد، ۶ مورد بقایای انسانی نیز وجود دارند که به‌طور دقیق نشان می‌دهند، این اتاق‌ها در کاربری‌ نهایی به‌صورت محل تدفین استفاده می‌شدند، به‌طوری که استخوان‌ها را جمع می‌کردند و دوباره تدفین‌های جدیدی انجام می‌دادند. از ۶۰ اسکلت یافت شده، ۱۶ مورد مرد، ۲۶ مورد زن، ۱۴ مورد کودک و یک نوزاد شناسایی شده‌اند و جنسیت ۳ مورد از آن‌ها نیز تشخیص داده نشده است.

 

قلعه باستانی انوج

 

این قلعه در روستای انوج در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی ملایر و بر فراز تپه‌ای در داخل روستا واقع شده است. قدمت این قلعه باستانی مربوط به هزاره ششم قبل از میلاد می‌باشد.


قلعه سليمان خان بور بور


مساحت آن در حدود يك هكتار است . زمان ساخت آن مشخص نيست. اما از كتيبه هاي داخل روستا قدمت آن به 1285 بر مي گردد .كه مربوط به اوايل حكومت قاجار ميباشد. تعداد برجها ده عدد بوده كه حدودأ فاصله برجها از يكديگر 45 متر ميباشد. در محوطه دروني حصار سه قلعه جداگانه اي وجود دارد . قلعه شمال شرقي مربوط به محمد خان زنديه و مصطفي خان بوده است . و قلعه حسين خان بور بور تنها قلعه اي بوده كه با اين وسعت شناخته شده است و داراي تزئينات آجر كاري و معرق كاري است كه معماري آن به دوره قاجاريه برميگردد.


خانه قديمي لطفعلي خان

اين عمارت قديمي از دوران قاجاريه باقي مانده و در خيابان شهيد مصطفي خميني ملاير واقع شده است اين بنا داراي سه قسمت ،اندروني، اصطبل بوده كه تنها بخش حسينه سالم مانده است. اين بنا در حدود 150 سال پيش ساخته شده است وداراي حوض خانه ، طاق نما ، دربهاي چوبي ارسي و شيشه هاي رنگي است كه در حال حاضر به موزه ملاير تبديل شده است.

خانه قدیمی منصوری

اين خانه در بلوار سيف الدوله ملاير واقع شده است كه متعلق به مرحوم عبدالصمد منصوري است وداراي ساختماني در حدود 2850 متر است . زير بناي ساختمان470 متر وحياط آن 2380 متر ميباشد . اين بنا در دو طبقه ساخته شده كه طبقه زيرين تمامأ‌ با طاقهاي ضربي و خشتي ساخته شده است.

 

موزه ملایر

این موزه در خیابان اراک شهرستان ملایر واقع است. آثار بسیار دیدنی و جالبی در این موزه وجود دارد و در بنای قدیمی عمارت لطفعلیان بنا شده است.

 

بازار قديمي
اين‌ بازار به‌ زمان‌ شيخ‌ الملوك‌ (شيخ‌ محمد علي‌ ميرزا دولتشاه‌ فرزند فتحعلي‌ شاه‌، باني‌ شهر ملاير) مربوط‌ است‌ و شامل‌ يك‌ بازار اصلي‌، دو بازار فرعي‌، تعدادي‌ سرا و منزل‌ مسكوني‌ در اطراف‌ است‌. بازار اصلي‌ از يك‌ بازار طويل‌ شمالي‌ - جنوبي‌ و يك‌ بازار شرقي‌ - غربي‌ تشكيل‌ شده‌ است‌ كه‌ در محلي‌ بنام‌ چهارسوق‌ با گنبدي‌ بزرگ‌ بر فراز آن‌ يكديگر را قطع‌ مي‌كنند. چندين‌ تيمچه‌ و سرا در دو جهت‌ اين‌ بازار وجود دارد. تيمچه‌اي‌ نيز در قسمت‌ غربي‌ بازار واقع‌ شده‌ است‌ كه‌ در حال‌ حاضر از اين‌ بنا به‌ عنوان‌ زورخانه‌ استفاده ‌مي‌شود. بازار فرعي‌ دوم‌ در قسمت‌ مسجد شيخ‌ الملوك‌ واقع‌ شده‌ است‌ و با چند انحنا به‌ بازار طولي‌ متصل‌ مي‌شود.
آدرس : در محلي‌ بنام‌ چهارسوق

 

 

اين‌ آرامگاه‌ در محوطه‌ پارك‌ ملاير كه‌ در گذشته‌ محل‌ سكونت‌ اختصاصي‌ حاج‌سيف‌ الدوله‌ (سلطان‌ محمد ميرزا سيف‌ الدوله‌ پسر عضدالدوله‌ فرزند فتحعلي‌ شاه‌) بود، واقع‌ شده‌ است‌ وبوسيله‌ امير مؤيد (نوه‌ سيف‌الدوله‌) كه‌ در واقع‌ مالك‌ اصلي‌ پارك‌ و اراضي‌ اطراف‌ آن‌ بود، بنا شده‌ است‌. آرامگاه‌داراي‌ چهار در ورودي‌ است‌ كه‌ بر بالاي‌ آنها با استفاده‌ از آجر، نقش‌هايي‌ ايجاد شده‌ است‌ و سقفي‌ گنبدي‌ شكل‌دارد.
آدرس :محوطه پارك ملاير


یخچال میر فتاح

اين‌ بناي‌ گنبدي‌ شكل‌ و آجري‌ در مسير بلوار ملاير به‌ بروجرد واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا دردوره‌ قاجاريه‌ ساخته‌ شده‌ و باني‌ آن‌ شخصي‌ بنام‌ مير فتاح‌ بوده‌ است‌. بنا داراي‌ دو در، يكي‌ به‌ شكل‌ دهليز، مخصوص‌ ريزش‌ و تخليه‌ يخ‌ و ديگري‌ در اصلي‌ است‌ كه‌ با پلكان‌ به‌ قسمت‌ انتهايي‌ يخدان‌ و محل‌ برداشت‌ يخ ‌منتهي‌ مي‌شود. در قسمت‌ بيروني‌ و داخلي‌ يخدان‌ دو رديف‌ خشت‌ بكار رفته‌ است‌ كه‌ حالت‌ عايق‌ دارد و مانع‌ ازنفوذ گرما در فصل‌ تابستان‌ و ذوب‌ شدن‌ يخ‌ها مي‌شود. مصالح‌ اصلي‌ بنا عبارتند از آجر و سنگ‌ نتراشيده‌ لبه‌ دار طبيعي‌.
آدرس :در مسير بلوار ملاير به‌ بروجرد.